یادداشت مهمان_احمد منصوری ماتک، استاد حوزه و دانشگاه و کارشناس فرق و ادیان؛ استکبار برای سلطه بر ملت‌ها، پیش از هر چیز انسجام داخلی آنان را هدف می‌گیرد؛ اختلاف‌ها را به شکاف تبدیل می‌کند، اعتماد عمومی را می‌فرساید و بذر ناامیدی و بدبینی می‌پراکند. قرآن کریم این راهبرد را در رفتار فرعون به تصویر کشیده است؛ آنجا که برای تحکیم سلطه خود، مردم را دسته‌دسته کرد و جامعه را به تفرقه کشاند: «وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِیَعًا» (قصص، ۴). امروز نیز در کنار فشار اقتصادی، تهدید نظامی و جنگ روانی، تفرقه‌افکنی و تخریب سرمایه‌های مشترک اجتماعی از ابزارهای اصلی تقابل با ملت ایران است. در این میان، برخی تریبون‌های رسانه‌ای دین‌ستیز و جریان‌های آتئیستی نیز با برجسته‌سازی اختلافات و تشدید شکاف‌های اعتقادی و اجتماعی، در مسیر اهداف تبلیغاتی دشمن حرکت می‌کنند. پیام ۱۳ آبان روشن است: در برابر دشمن، اختلاف‌ها را به تفرقه تبدیل نکنیم و با وحدت مردم، مسئولیت‌پذیری مسئولان و جهاد برای حل مشکلات کشور، راه نفوذ و سلطه را ببندیم.
فرعون الگوی تاریخی تفرقه‌افکنی برای سلطه
فرعون در زمین برتری‌جویی کرد و مردم آن را به گروه‌های مختلف تقسیم نمود؛ گروهی از آنان را به استضعاف کشاند، پسرانشان را سر می‌برید و زنانشان را زنده نگه می‌داشت؛ او از فسادگران بود (قصص، ۴). تعبیر «وَجَعَلَ أَهْلَها شِیَعاً» نشان می‌دهد که تفرقه‌افکنی و قطعه‌قطعه کردن جامعه، یکی از ابزارهای تثبیت قدرت فرعونی بود. این منطق در طول تاریخ، با شکل‌ها و ابزارهای مختلف تکرار شده است: ایجاد اختلاف میان اقوام، مذاهب، گروه‌های سیاسی و طبقات اجتماعی و تبدیل تفاوت‌های طبیعی و قابل مدیریت به دشمنی و تقابل.
در برابر این سیاست، قرآن کریم وحدت و همبستگی را یک ضرورت ایمانی و اجتماعی معرفی می‌کند: «همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید (آل‌عمران، ۱۰۳). همچنین با هشدار نسبت به پیامدهای اختلاف می‌فرماید: «وَلا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ»؛ با یکدیگر نزاع نکنید که سست می‌شوید و قدرت و هیبت شما از میان می‌رود (انفال، ۴۶).
این آیه، رابطه مستقیم میان تفرقه و کاهش قدرت جمعی را آشکار می‌سازد. اختلاف‌نظر در هر جامعه‌ای طبیعی است؛ اما هنگامی که اختلاف به نزاع، دشمنی، بی‌اعتمادی و تخریب متقابل تبدیل شود، نتیجه آن تضعیف توان ملی و فراهم شدن زمینه نفوذ دشمن خواهد بود.
بلندگوهای دین‌ستیزی
یکی از عرصه‌هایی که دشمن برای ایجاد شکاف اجتماعی بر آن سرمایه‌گذاری می‌کند، فضای رسانه‌ای و جنگ روایت‌هاست. در این میدان، برخی جریان‌های دین‌ستیز و تریبون‌های آتئیستی، با برجسته‌سازی تعارض‌ها، تعمیم خطاهای برخی دینداران به اصل دین، تخریب نهادهای دینی و القای ناکارآمدی باورهای مذهبی، می‌کوشند میان نسل جوان و هویت اعتقادی و فرهنگی جامعه فاصله ایجاد کنند. این جریان‌ها گاهی با برجسته‌سازی اختلافات مذهبی، گاهی با تبدیل نقدهای اجتماعی به نفی کلی دین و گاهی با ایجاد تقابل میان نسل جوان و نسل‌های پیشین، زمینه بی‌اعتمادی و گسست اجتماعی را فراهم می‌کنند. خطر اصلی آنجاست که اختلافات واقعی و قابل حل، به ابزاری برای تخریب سرمایه اجتماعی و تضعیف هویت مشترک تبدیل شوند.
آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای در پیام‌های خود، بارها وحدت و انسجام ملی را از مهم‌ترین الزامات عبور از شرایط دشوار و مقابله با توطئه‌های دشمن دانسته‌اند. ایشان در تبیین نقشه دشمن پس از ناکامی‌های نظامی و فشارهای اقتصادی و تبلیغاتی، بر تلاش برای ایجاد تفرقه و تجزیه اجتماعی تأکید کرده و خواستار مراقبت همگانی از وحدت صفوف ملت شده‌اند.
ایشان در بخشی از پیام خود در ۷ خرداد ۱۴۰۵ تصریح کرده‌اند: «لازم است تک‌تک جان‌فدایانی که دلشان برای اسلام و انقلاب یا استقلال و سربلندی ایران می‌تپد، از این پس، بیش از پیش برای پاسداری از وحدت صفوف منسجم و به‌هم‌پیوسته ملّت اهتمام ورزند و اختلافات غیرموجّه و حتی موجّه را به تنازع و تفرقه تبدیل نکنند و قولاً و عملاً مظهر انسجام و یکپارچگی ملّت باشند».
این بیانات، صرفاً توصیه‌ای اخلاقی برای کاهش اختلافات نیست؛ بلکه تبیین یک ضرورت راهبردی برای حفظ قدرت ملی است.
چگونه وحدت را حفظ کنیم؟
۱. پرهیز از اختلاف‌افکنی: نقد و مطالبه‌گری حق مردم است؛ اما نباید به تخریب شخصیت‌ها، برچسب‌زنی، اتهام‌پراکنی و ایجاد دشمنی میان اقشار جامعه تبدیل شود. قرآن می‌فرماید: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ»؛ مؤمنان برادر یکدیگرند، پس میان برادران خود اصلاح و آشتی برقرار کنید (حجرات، ۱۰).
۲. مقابله آگاهانه با جنگ رسانه‌ای: جوانان باید در برابر اخبار جعلی، شایعه‌پراکنی، روایت‌های تحریف‌شده و عملیات روانی هوشیار باشند و هر محتوایی را بدون بررسی منبع و اعتبار آن نپذیرند.
۳. تقویت و استمرار حضور در تجمعات شبانه و نمایش همبستگی ملی: حضور آگاهانه، پرشور و مستمر مردم، به‌ویژه جوانان، در تجمعات شبانه، فرصتی برای نمایش وحدت ملی، تجدید عهد با آرمان‌های انقلاب اسلامی و اعلام حمایت از ولایت و استقلال کشور است. این اجتماعات، افزون بر تقویت روحیه همبستگی و امید اجتماعی، پیام روشنی از ایستادگی ملت در برابر تهدیدها و فشارهای دشمنان به همراه دارد. تشویق به حضور گسترده و مسئولانه در این اجتماعات، حفظ شور و نشاط انقلابی و تبدیل آن به سرمایه‌ای برای انسجام ملی، از ضرورت‌های مقابله با راهبرد تفرقه‌افکنانه استکبار است.
۴. مسئولیت‌پذیری و جهاد عملی مسئولان در برابر دشمن و مشکلات داخلی: مقابله با استکبار تنها به حضور و ایستادگی مردم محدود نمی‌شود؛ مسئولان نیز باید با روحیه جهادی، اقدام به‌موقع و پاسخ‌گویی در برابر مطالبات مردم، در خط مقدم این مقابله باشند. مبارزه جدی با تورم، گرانی، فساد، تبعیض و ناکارآمدی، حمایت از معیشت خانواده‌ها و رفع مشکلات اقتصادی، بخشی از جهاد عملی در برابر دشمن است. همچنین باید با هوشیاری و اقدام قانونی، با نفوذ، خیانت و فعالیت عوامل و مزدوران دشمن در داخل کشور مقابله کرد. تقویت اعتماد عمومی و نشان دادن کارآمدی نظام در حل مسائل مردم، از مهم‌ترین راه‌های خنثی‌سازی توطئه‌های دشمن برای ایجاد نارضایتی، ناامیدی و شکاف اجتماعی است.
نظر شما